NOWE PRZEPISY O UMOWIE UBEZPIECZENIA NIOSĄ KONSEKWENCJE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW

Dnia 10 sierpnia 2007 r. weszła w życie rozległa nowelizacja przepisów Kodeksu cywilnego o umowie ubezpieczenia. Nowelizacja ta generalnie polepsza sytuację klientów zakładów ubezpieczeń, w tym również przedsiębiorców - jednak nie wszystkie zmiany są dla nich korzystne. Nowe przepisy będą miały zastosowanie do umów zawartych po dniu 10 sierpnia 2007 r.

Poniżej omawiamy pokrótce zmiany o największym znaczeniu praktycznym dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Kto traktowany będzie jak konsument?

Wykreślony został przepis art. 384 § 5 Kodeksu cywilnego, który przewiduje, że przepisy Kodeksu cywilnego o niedozwolonych postanowieniach umownych stosuje się do każdego, kto jest stroną umowy ubezpieczenia (ubezpieczającego), nawet jeśli podmiot taki nie jest konsumentem.

Dotyczy to więc też przedsiębiorców. Umowy zawierane z konsumentami nie mogą natomiast zawierać niedozwolonych postanowień umownych (postanowień, kształtujących prawa i obowiązki klienta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy - art. 385¹ K.c.), jeśli postanowienia takie nie zostały indywidualnie uzgodnione. Z drugiej strony istnieją wątpliwości co do tego, czy skutek ten dotyczy również ubezpieczonego, czyli osoby, na rzecz której zawarto umowę.

Po nowelizacji, jak konsumenci traktowane będą wyłącznie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą (art. 805 § 4 K.c.) i to tylko przy zawieraniu umowy ubezpieczenia we własnym imieniu. Przedsiębiorcy inni niż osoby fizyczne będą musieli uważać zatem na rażąco niekorzystne dla nich postanowienia przy zawieraniu umów ubezpieczenia, a jeśli chodzi o umowy zawierane na cudzą rzecz, to uważać będzie musiał już każdy ubezpieczany przedsiębiorca.

Traktowanie przedsiębiorcy jako konsumenta ma znaczenie również dla kwestii doręczania ogólnych warunków ubezpieczeń (patrz niżej).

Doręczanie ogólnych warunków ubezpieczeń (OWU)

Obecnie obowiązuje art. 812 § 1 K.c., który nakazuje doręczanie OWU ubezpieczającemu przed zawarciem umowy. Chodzi o każdego ubezpieczającego - w tym również przedsiębiorcę. Jeśli ubezpieczyciel nie wykonał takiego obowiązku, klient nie jest związany postanowieniami OWU (art. 384 § 1 K.c.). Zatem np. niewykonanie obowiązków wynikających z OWU nie może mieć dla klienta żadnych negatywnych konsekwencji.

Po nowelizacji OWU nie będą musiały już być doręczane nie-konsumentom, jeśli z łatwością mogli dowiedzieć się o ich treści (art. 384 § 2 K.c.). Odtąd żaden przedsiębiorca inny niż osoba fizyczna, mając łatwy dostęp do OWU (np. poprzez Internet) nie będzie zatem mógł powoływać się na niedoręczenie mu OWU.

Wypowiedzenie umowy i zwrot składki

Obecnie powszechna jest praktyka wprowadzania do OWU zapisów dających ubezpieczycielowi możliwość wypowiedzenia umowy w różnych przypadkach (np. po wypłacie odszkodowania). Po zmianie przy umowach okresowych ubezpieczyciel będzie mógł wypowiedzieć umowę tylko z ważnych powodów wskazanych w OWU (zmiana art. 812 § 5 K.c.).

 Przeczytaj również:

Nowe przepisy w ubezpieczeniach niosą konsekwencje dla przedsiębiorców